Blog

Verkracht of niet?

Verkracht of niet?

Titel.

Mijn aanvankelijke reactie was er eentje van afwijzing, toen ik hoorde dat er een nieuw televisieprogramma zou komen, met de titel “Verkracht of niet”. Te midden van al die ingeblikte vrolijkheid een programma over zo’n ernstig onderwerp en dan in de vraagvorm gesteld, het zal toch niet een spelelement bevatten?, was mijn aarzeling. De informatie op de website bij het programma is beknopt: “Geraldine Kemper en Tim Hofman kijken met een panel van veertien jongeren naar op waarheid geïnspireerd drama.” En op het moment van de Me Too-campagne uitgezonden, het lijkt alsof het programma bewust in deze periode is gepland, wat uiteraard niet anders dan bijkomend toeval kan zijn. Actueler dan ooit wordt het daarom wel. Mijn hoop is dat het veel van de problematiek nuanceert.

Definitie.

Wie over een begrip begint, moet daarvan eerst de definitie bepalen. Anders weet je immers niet waar je over praat. In het woordenboek vind ik: “tot gemeenschap dwingen, geweld aandoen”. Dat blijft vaag. Wikipedia meldt: “het ongewenst seksueel binnendringen van het lichaam door een ander.” In het programma verschijnt landelijk officier van justitie Eva Kwakman, die uitlegt dat het binnendringen in, wat genoemd wordt, lichaamsholtes verkrachting onderscheidt van aanranding. Dit maakt dat aanranding net zo veel met geweld heeft te maken als verkrachting. De bewijsbaarheid moet zo objectief mogelijk zijn en in de context van de gebeurtenis blijkt hoe zwaar het misbruik weegt bij de veroordeling. Het lastige is dat ieder zijn of waarheid heeft, wat de bewijsbaarheid bemoeilijkt. Dat het een groot probleem in de maatschappij is blijkt uit de cijfers: 1 op de 8 vrouwen en 1 op de 25 mannen krijgt te maken met verkrachting.

Jongeren.

In het programma worden veertien jongeren eerst per sekse van elkaar gescheiden door met Geraldine Kemper en Tim Hofman mee te gaan naar aparte ruimtes, om daar een deel van een gefilmd drama te bekijken. Vervolgens wordt er gediscussieerd over de vraag of er seksueel overschrijdend gedrag te zien is geweest. Na de discussie wordt er weer verder gekeken en zo komen er steeds meer feiten op tafel en wordt de context van de gebeurtenissen stukje bij beetje duidelijk. Op deze manier blijven de jongens en meiden soms bij hun mening, maar wisselen die ook wel eens. Voor de één weegt de context zwaar, voor de ander de verantwoordelijkheid voor eigen gedrag. Ook wordt duidelijk dat niet alleen jongens wel eens jaag-gedrag vertonen, één van de meiden vertelt zelf ook wel eens over de schreef te zijn gegaan. Toch is tekenend dat van de zeven meisjes er zes zijn, die wel eens te maken heeft gehad van ongewenst gedrag van anderen.

Verhaal.

De vertoonde film draait om een meisje dat op een studentenfeestje een vriendje orale seks verleent. Dat vriendje vertelt aan het ex-vriendje van het meisje dat zij met wat doorzetten wel tot seksuele handelingen is te bewegen. Het meisje gaat naar haar studentenkamer, maar daar verschijnt een poos later het ex-vriendje aan de deur. Het is al laat, hij heeft zijn trein gemist en vraagt haar om een slaapplek. Zij staat toe, maar dan op de bank. Als ze ziet dat dit geen doen is, mag hij naast haar komen liggen. Vervolgens komt het tot seks, waarbij later de vraag reist of dit tot verkrachting gerekend kan worden. Uiteindelijk blijkt in het allerlaatste deel van de film dat de rechter vindt van wel, omdat de ex-vriend naar zijn maat een appje heeft gestuurd waarin hij opschept over zijn daad. De conclusie hier moet dus zijn dat er sprake is van voorbedachte rade. De trein werd niet werkelijk gemist, de intentie van de ex-vriend was om seks met haar te hebben, terwijl zij daar meermalen met “nee” op had gereageerd.

Overschrijdend.

Ook in de uitzending verschijnt Iva Bicanic. Zij is als klinisch psycholoog deskundige op het gebied van seksueel overschrijdend gedrag. Ze geeft aan dat alcoholgebruik in de helft van de gevallen meespeelt bij verkrachting of aanranding. Risico’s worden door drank minder gezien en reacties op een meer uitdagende manier geïnterpreteerd. Ook wil het slachtoffer nog wel eens geneigd zijn de vrede te bewaren en stribbelt daardoor minder tegen. Het lichaam reageert ook gewoon op de seksuele prikkel, ook bij dwang. Een vrouw wordt vochtig, een man kan een erectie krijgen, ook al wil zij of hij dat helemaal niet. Deze lichamelijke reacties zijn zeer zeker geen bewijs voor aanwezige opwinding. Uitlokking kan het ook niet zijn geweest, als iemand wordt verkracht of aangerand. Niemand wil dat immers, maar er wordt desondanks toch geregeld geconcludeerd dat het slachtoffer het er wel naar gemaakt zal hebben. Victim blaming dus.

Conclusie.

Het programma “Verkracht of niet” bekeken, moet mijn conclusie zijn dat het veel nuances aanbrengt en goede, objectieve informatie over dit moeilijke onderwerp biedt. Het kan ook thuis de discussie op gang brengen en jongeren, die er misschien wat al te gemakkelijk over oordelen, aan het denken zetten. Wat er in veel programma’s gemist wordt komt hier wel voor het voetlicht: de waarheid moet in al zijn facetten op tafel voordat een goed oordeel gevormd kan worden. Dat alleen al is leerzaam in een maatschappij waarin, vooral in de sociale media, geoordeeld wordt zonder kennis van zaken.

Closer Together.

Het erotisch lifestylemerk 210th hanteert als slogan “Closer Together”. Dat is, wat tegenwoordig genoemd wordt, een containerbegrip. Het bevat een reeks aspecten die het goed samenleven bevordert. De eerste en meest belangrijke daarvan is communicatie. “Intimacy is one of the most beautiful given things in the world.", zegt Sofie Rockland, eigenares van 210th over erotiek en seksualiteit. Het delicaat en respectvol met elkaar omgaan vergt dat je beide graag met elkaar de liefde bedrijft. Daarbij past geen dwang die niet wordt gewenst. Pas bij een duidelijk “ja” naar elkaar toe kan vrijen een feestje voor twee zijn. Een experience die geen spijt achteraf geeft, maar juist eentje van grote wederzijdse voldoening!

Jan Weeber

©210th

 

Share this
Older Post Newer Post